38 . آيهء دوم راجع بمشفوع لهم است يعنى شفاعت پيش خدا فايده‌اى نميدهد مگر براى كسى كه خدا اجازه داده در حق او شفاعت شود مثل آيهء * ( « وَلا يَشْفَعُونَ إِلَّا لِمَنِ ارْتَضى . . . » ) * انبياء : 28 . يعنى ملائكه شفاعت نميكنند مگر به آنكه خدا از او راضى است . ولى آيهء سوم بهر دو متحمل است فاعل « يملكون » راجع است به مجرمين در آيهء قبل يعنى گناهكاران مالك شفاعت نميشوند و يكى بر ديگرى حق شفاعت ندارند ولى آنكه نزد خدا عهدى دارد مالك شفاعت مىشود ممكن است مراد مشفوع لهم باشند كه آنها شفاعت شافعان را مالك ميشوند . گفته‌اند مراد از عهد ايمان به خدا و تصديق به نبوت است . و غير اين نيز گفته‌اند . و شايد مقصود شافعان باشند يعنى آنكه پيش خدا عهدى دارد او مالك شفاعت است و ميتواند شفاعت كند . اين احتمال قويتر است بقرينهء آيهء * ( « وَلا يَمْلِكُ الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِه الشَّفاعَةَ إِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ » ) * زخرف : 86 . يعنى آنان كه اين مردم غير از خدا ميخوانند و آنها را شفيع و واسطه ميدانند مالك شفاعت نيستند و نميتوانند شفاعت بكنند مگر آنانى مالك شفاعتند كه دانسته و از روى علم به حق شهادت بدهند . اين آيه راجع به شافعان است و ظاهرا مراد از « عهد » در آيهء فوق همان * ( « شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُونَ » ) * است . بهر حال هر سه آيهء مورد ذكر با آياتيكه در تفسير آنها آورديم همه دلالت بر وجود شفاعت دارند البته با اذن خدا . شافعان قيامت شافعان قيامت آنانند كه در دنيا واسطهء فيض و هدايتاند . اين قاعده از قرآن با كمك روايات به بهترين وجهى استفاده مىشود . توضيح اينكه : بتصريح قرآن از جملهء شفعاء روز قيامت ملائكه‌اند چنان كه در آيهء 28 انبياء و 26 نجم گذشت . ملائكه در دنيا واسطهء فيض و هدايتاند و حتى